Istraživanje iz Egipta ukazuje na povezanost određenih mutacija sa težinom bolesti

U multicentričnoj genetskoj studiji sprovedenoj u Egiptu identifikovano je sedam do sada nepoznatih mutacija povezanih sa Gošeovom bolešću tipa 1. Analiza je obuhvatila genetski materijal 68 osoba obolelih od ove retke nasledne bolesti, a rezultati su objavljeni u časopisu Molecular and Cellular Pediatrics.

„Svi pacijenti koji su nosili ove nove varijante imali su snižene nivoe enzima i kliničke simptome karakteristične za Gošeovu bolest tipa 1, bez neuroloških znakova. Nijedna od ovih varijanti ranije nije opisana u naučnoj literaturi“, navode autori studije.

---

🧬 Gošeova bolest i njeni genetski uzroci

Gošeova bolest je nasledno oboljenje uzrokovano mutacijama u genu GBA1, koji kodira enzim neophodan za razgradnju određenih masnih supstanci u ćelijama. Kada ovaj enzim ne funkcioniše pravilno, dolazi do nakupljanja lipida i pojave simptoma kao što su uvećanje slezine i jetre, poremećaji krvne slike i oštećenja kostiju.

• Tip 1 Gošeove bolesti ne uključuje neurološke simptome
• Tipovi 2 i 3 povezani su sa teškim, odnosno blažim neurološkim manifestacijama

Bolest se nasleđuje autosomno recesivno, što znači da osoba mora naslediti mutaciju od oba roditelja da bi se bolest ispoljila.

Do danas je identifikovano više od 700 mutacija GBA1 gena, ali veze između pojedinih mutacija i kliničke slike još uvek nisu u potpunosti razjašnjene.

---

📊 Genetska analiza pacijenata iz Egipta

Studija je sprovedena u regionu gde su brakovi između bliskih srodnika češći, što povećava rizik od ispoljavanja naslednih bolesti. U ispitivanoj grupi:

• 51,5% pacijenata imalo je Gošeovu bolest tipa 3
• 44,1% imalo je tip 1
• tri deteta imala su tip 2 i preminula su pre druge godine života

Većinu ispitanika činili su muškarci, što autori povezuju sa društvenim i kulturnim faktorima i dostupnošću zdravstvene zaštite.

---

🧬 Najčešće mutacije i nove genetske varijante

Analizirano je ukupno 136 alela GBA1 gena. Najčešća mutacija bila je p.Leu483Pro, prisutna kod svih pacijenata sa tipom 2 i kod 80% pacijenata sa tipom 3. Druga po učestalosti bila je p.Asn409Ser, najčešća mutacija kod Gošeove bolesti tipa 1 u evropskoj populaciji.

Pored poznatih mutacija, identifikovano je sedam potpuno novih varijanti:
p.Met88Thr, p.Asp444Gly, p.Ser470Phe, p.Leu303Val, p.Gly525Asp, p.Ala127Gly i c.453+2T>C.
Sve su pronađene isključivo kod pacijenata sa Gošeovom bolešću tipa 1.

---

🧾 Značaj istraživanja

„Identifikacija ovih varijanti proširuje razumevanje globalnog spektra mutacija GBA1 gena, doprinosi boljem razumevanju molekularne osnove bolesti i ima značaj za genetsko savetovanje porodica u riziku“, zaključuju autori.